Jak przygotować dobry plakat?

Prosty i jasny przekaz

Jedna myśl przedstawiona klarownie

Mniej tekstu

Więcej grafiki (wykresy, figury)

Uwagi ogólne:

1.	Plakat jest wizualną formą przedstawienia Twoich wyników, natomiast NIE jest streszczeniem Twojej pracy czy częścią artykułu przygotowywanego do druku
2.	Informacja na plakacie powinna:
	a.	odpowiadać merytorycznie tej, która została podana w streszczeniu przyjętym do przedstawienia na kongresie czy zjeździe
	b.	dotyczyć jednego zagadnienia/problemu
3.	Przedstawienie informacji:
	a.	spójne, zwięzłe i rzeczowe
	b.	proste i zrozumiale, tak aby treść nie wymagała dodatkowych wyjaśnień
	c.	nie musi, natomiast omawiać danego zagadnienia w sposób wyczerpujący i dogłębny
	d.	zasadniczo przy pomocy obrazu – wykresy, ilustracje, tabele
4.	Tekst powinien być ograniczony do minimum, przede wszystkim celem wprowadzenia, wyjaśnienia grafiki oraz przedstawienia wniosków
5.	Plakat nie powinien być przeładowany, zalecane jest pozostawienie około 40% przestrzeni pustej, 30% powinno być przeznaczone na tekst i 30% na ryciny i tabele
6.	Ilość kolorów powinna być ograniczona do kilku, które są wprowadzone przede wszystkim w celu rozróżnienia poszczególnych grup badania
7.	Umieszczenie na plakacie jakichkolwiek materiałów (np. ryciny) pochodzących z literatury wymaga uzyskania zgody autora oraz podania źródła
8.	Pojedyncze referencje są dopuszczalne (nie więcej niż 5), jeżeli są one niezbędne np. przy porównywaniu wyników do norm
9.	Na plakacie można umieścić numer plakatu (duża czcionka u góry plakatu), nazwę zjazdu oraz adresy emailowe autorów – na dole plakatu, mniejszymi czcionkami. Umieszczenie nazwy zjazdu jest bardzo przydatne, jeśli potem plakaty są powieszone w instytucie skąd praca pochodzi
10.	Zazwyczaj nie umieszcza się streszczenia na plakacie (jest ono dostępne w programie zjazdu), chyba że organizator wyraźnie to zaleci
11.	Można dodać zdjęcie osoby prezentującej plakat – wtedy ułatwia się zadanie osobie, które chce zadać pytanie dotyczące plakatu, zwłaszcza jeśli jest wiele osób zgromadzonych wokół plakatu
12.	Plakat powinien przyciagać uwagę uczestników zjazdu, choć w sposób wyważony, z zachowaniem pewnego umiaru – plakat konferencyjny NIE jest plakatem reklamowym

Elementy plakatu:

Uwaga: wszystkie elementy plakatu powinny być wyraźnie widoczne i czytelne z odległości 2 metrów

Ułożenie plakatu

Uwaga: Należy dokładnie sprawdzić w jakiej orientacji plakat powinien być zrobiony – pionowo czy poziomo. Zwykle zjazdy europejskie wymagają orientacji pionowej a amerykańskie poziomej

Podziel plakat na pola i kolumny

tak

nie

nie

Pola tekstowe

1.	Treść powinna być napisana językiem prostym, jasnym, bez zbędnych przymiotników, z użyciem jak najmniejszej ilości słów, ale w sposób zrozumiały – plakat NIE jest utworem literackim
2.	Należy używać jednolitego i precyzyjnego słownictwa
3.	Nie powtarzaj informacji podanej badź w tabelach lub przedstawionej na wykresach, dpouszczalne jest zasygnalizowanie gdzie daną informację można znaleźć np. w badaniu wzięło udział 267 pacjentów (tabela 1).
4.	W pełni dopuszczalne jest używanie równoważników zdań
5.	Szczególnie zalecane jest przedstawienie treści w postaci punktów i podpunktów, które
	a.	nadają wrażenie przejrzystości
	b.	są łatwiejsze do szybkiego przeczytania
	b.	umożliwiają analizę i odszukanie już przeczytanego fragmentu np. w celu porównania
	d.	podkreślają ciąg logiczny danych fragmentów
	Pamietać jednak należy, ze muszą stanowić one spójną (również gramatycznie) frazę. Należy więc sprawdzić czy każdy podpunkt „dobrze się czyta” wraz ze zdaniem w głównym punkcie
6.	Skróty
	a.	postaraj się ograniczyć ilość używanych skrótów.
	b.	w pełni zaakceptowane są skróty ogólnie przyjęte np. dla podania jednostek (wagi, wzrostu, etc).
	c.	można używać skrótów powszechnie stosowanych w danej dyscyplinie oraz skrótów określeń często pojawiających się w pracy.
	d.	wszystkie skróty, kiedy po raz pierwszy zostały użyte (poza powszechnie używanymi #6b) należy wyjaśnić, podając pełną ich nazwę oraz w nawiasie - skrót
7.	Nie powinno się przekraczać 500 słów, niekiedy zalecane jest ograniczenie słów nawet do 250
8.	Litery powinny mieć wysokość przynajmniej 1 cm, wtedy są czytelne z odległości 2 metrów
9.	Używaj czcionek typu sans serif np. Arial lub Comic Sans MC, które są bardziej czytelne z daleka niż czcionki typu Times New Roman czy Courier New.
10.	Najważniejszy tekst można zaznaczyć poprzez wytłuszczenie albo kursywę, natomiast na plakacie nie używa się podkreśleń (poza podkreśleniem prezentującego autora, patrz autorzy)
11.	Pola tekstowe powinny być zorganizowane w kolumnach i podzielone na paragrafy, które należy oddzielić odstępami
12.	Bez względu na wielkość i orientację plakatu, linie tekstu nie powinny być dłuższe niż 50-60 liter i nie powinno być więcej niż 6-8 rzędów w jednym paragrafie.
13.	Tekst powinien być wyrównywany do lewego marginesu

Tabele

1.	Tabele są wygodną formą przedstawienia większej ilości informacji liczbowych w sposób bardziej szczegółowy np. przy podawaniu charakterystyki grup badanych lub większej liczby wyników dla kilku grup
2.	Nie używa się tabel do przedstawiania pojedynczych czy kilku wyników, zwłaszcza jeśli stanowią one istotę pracy (wtedy zalecane są wykresy)
3.	Przy konstruowaniu tabeli należy dokładnie przemyśleć dane, które mają się w niej znaleźć ze szczególnym uwzględnieniem przekazu merytorycznego danej tabeli
4.	Dobrze jest jednak starać się konstruować tabele w jak najprostszy sposób; skomplikowane tabele nie ułatwiają rozumienia przedstawionej treści
5.	Uporządkowanie kolumn i rzędów zależy od celu w jakim używa się tabeli
	a.	w tabeli opisującej grupy badane zwykle wyniki podaje się w kolumnach, natomiast rzędy odpowiadają nazwom grup
	b.	w tabeli podającej wyniki, nazwy badanych parametrów podaje się w rzędach a w kolumnach – wyniki, co ułatwia porównywanie grup
6.	Najpierw podaje się wyniki grupy będącej przedmiotem badania a potem porównywanej (np. najpierw pacjenci a potem zdrowa populacja)
7.	W tabeli opisującej badane grupy można nie podawać istotności statystycznej
8.	W tabeli przedstawiającej wyniki, należy podać istotność statystyczną
	a.	lepiej jako np. p< 0.01, niż dokładną wartość
	b.	wartość P podaje się w kolumnach tak żeby było wiadomo, że porównywane są wartości w rzędach dla grup opisanych w kolumnach
	c.	jak najbliżej parametrów do których wartość P się odnosi
9.	Stopień precyzyjności wyników (miejsca dziesiętne)
	a.	uzależnia się od:
		i	wielkości badanego parametru np. wartość HDL cholesterolu wymaga podawania dwóch miejsc dziesiętnych, natomiast wzrost można podawać z zaokrągleniem do calości
		ii	przedmiotu badania i wielkości obserwowanych różnic, im mniejsze różnice, tym bardziej precyzyjnie należy podawać wyniki
	b.	zasadniczo jednak, należy starać się podawać wartości z jak najmniejszą ilością miejsc dziesiętnych
	c.	podawanie wyników wymaga zazwyczaj większej precyzyjności niż opisy grup badanych
	d.	odchylenie standardowe podaje się zwykle z jednym więcej miejscem dziesiętnym niż średnią
10.	Pamiętaj o podaniu
	a.	wielkości grup
		i.	w osobnych tabelach opisujących grupy
		lub
		ii.	w tabelach z wynikami, podając jej wielkość (n=XX) w nawiasach przy nazwach grupy
	b.	odpowiednich jednostek przy parametrach
	c.	typu podawanych danych np. średnia (odchylenie standardowe lub przedział ufności) lub mediana z percentylami
11.	Wybieraj tabele możliwie „lekkie” z maksymalnym ograniczeniem ramek, choć nie kosztem czytelności tabeli
12.	Można wpisywać nazwy rzędów i kolumn czcionkami o jeden stopień większymi lub z wytłuszczeniem (mniej zalecane)
13.	Można najbardziej istotne dane zaznaczyć innym kolorem czcionki
14.	Określenia rzędów należy wyrównać do lewej, zwłaszcza jeżeli są nierówne w poszczególnych rzędach, natomiast nazwy kolumn oraz dane w tabeli wypośrodkować poziomo. Cały tekst dobrze jest wypośrodkować pionowo w komórkach tabeli
15.	Tytuł tabeli powinien w sposób jasny i klarowny opisywać tabele tak, aby można było ją zrozumieć bez konieczności czytania tekstu. Nie należy jednakże powtarzać informacji zawartej w tabeli
16.	Pod tabelą można umieścić dodatkowe wyjaśnienia, np jakie rodzaje wyników są podane w tabeli czy wartość P. Można też używać * do wskazania wyników do których podane wyjaśnienie się odnosi

Tabela opisująca grupy badane

Tabela przedstawiająca wyniki (porównanie populacji zdrowej z grupą pacjentów)

Wykresy

1.	Są bardzo dobrą formą przejrzystego przedstawienia najistotniejszych wyników
2.	Wykresy nie umożliwiają jednak przekazania informacji szczegółowych, wtedy należy używać tabel
3.	Wybór typu wykresu zależy od:
	a.	Rodzaju zmiennych statystycznych np. zmienne w skali nominalnej (np.kategorie) lub porządkowej (dyskretne czy ciągłe)
	b.	Wagi otrzymanych wyników - najważniejsze merytorycznie wyniki powinny być przedstawione w sposób najbardziej wyraźny i przyciągający uwagę
	c.	Wykresy powinny być jak najprostsze i jak najbardziej przejrzyste
4.	Najczęściej używane rodzaje wykresów:
	a.	Słupkowy służy przedstawieniu rozkładu liczebności danych nominalnych lub dyskretnych np. rozkład płci w badanej grupie
		i.	w wartościach bezwzględnych (np. liczba kobiet i meżczyzn)
		ii.	w wartościach względnych (np. proporcja kobiet i mężczyzn). Należy wtedy pamiętać, że suma musi być 100% a maximum na osi Y też 100%
		iii.	liczby bezwzględne czy procenty umieszcza się na osi Y a kategorie na X
	b.	Kołowy jest dobrą alternatywą dla wykresu słupkowego przy przedstawianiu wartości względnych (proporcji)
	c.	Histogramy to wygodna forma przedstawienia rozkładu liczebności dla wybranej zmiennej ciągłej np. liczba pacjentów w danym przedziale wieku
	d.	Liczebności skumulownej pozwala na łatwą ocenę proporcji danej grupy w stosunku do całej próby badanej a także na oszacowanie pozostałej cześci. Na przykład przy kilkustopniowej ocenie subiektywnego wyniku leczenia (wyraźne pogorszenie, pogorszenie, bez zmian, poprawa, wyraźna poprawa) łatwo jest oszacować jaka proporcja pacjentów nie uzyskała żadnej poprawy
	e.	Liniowe slużą do przedstawiania zmiennych ciągłych zazwyczaj w czasie np. podczas leczenia. Można na nich przedstawić kilka grup zaznaczonych różnymi kolorami
	Szczegółowe informacje dotyczące właściwego doboru typu wykresu do przedstawianego materiału są zawarte w podręcznikach statystyki
5.	Na wykresach można podać dokładne wartości liczbowe, lub liczebność grupy choć należy pamiętać o tym, że wszelkie podawanie dodatkowych informacji odbywa się kosztem przejrzystości wykresu – wybór należy więc dokładnie przemyśleć
6.	Należy natomiast:
	a.	Opisać przedstawiane wartości (oś x, y lub legenda)
	b.	Podać wartość istotności statystycznej. Można to zrobić przy pomocy znaku , a wtedy oznacza <0.05, oznacza < 0.01, * oznacza <0.001, **** oznacza <0.0001; zwykle wyjaśnienie podaje się małymi literami poniżej wykresów
	c.	Używać tego samego koloru dla tych samych grup nawet na różnych wykresach
	d.	Używać kolorów pasujących do tła plakatu, ale wyraźnie odróżniających się od niego
7.	Wszelkie opisy należy umieszczać poprzecznie; pionowe opisy są na plakacie bardzo trudne do odczytania, stąd należy ich unikać; dotyczy to też opisu osi Y
8.	Unikać dodatkowych linii np. obramowanie legendy, czy obramowania pola wykresu.
9.	Tytuł wykresu powinien w sposób jasny i klarowny opisywać wykres, tak aby można było go zrozumieć bez konieczności czytania całego plakatu. Ta sama zasada dotyczy samego wykresu

Wykres słupkowy liczebność pacjentów w grupach badanych
liczba

Wykres słupkowy proporcje pacjentów w grupach badanych
%

Wykres kołowy proporcje pacjentów w grupach badanych

Histogram liczebność pacjentów w grupach wiekowych

Ryciny

1.	Umieszczenie merytorycznie uzasadnionych rycin, lub zdjęć poprawia jakość plakatu
2.	Opis rycin powienien być zwięzły, aczkolwiek wystarczający do ich pełnego zrozumienia
3.	Ryciny powinny być wystarczająco duże (powiększone) i dobrej jakości tak, aby istotne szczegóły byly widoczne z odległości 2 metrów
4.	Nieistotne elementy zdjęcia powinny być wykadrowane
5.	Istotne szczegóły można podkreślić dodatkową strzałką, kółkiem lub linią w kolorze wyraźnie odróżniającym się od zasadniczego kolorytu ryciny
6.	Nie należy stosować ekstrawaganckich technik, natomiast zadbać o jak najwyższą jakość ryciny/zdjęcia
7.	Należy pozostawić wolny margines (ok. 2 cm) wokół ryciny tak, aby się ona nie zlewała z pozostałymi elementami plakatu
8.	Format i koloryt ryciny oraz zastosowane elementy graficzne powinny być podporządkowane przekazywanej treści
9.	Należy pamietać jednak, że umieszczenie rycin/zdjęć pochodzących z literatury lub wykonanych przez osoby trzecie wymaga uzyskania zgody osoby bądź instytucji posiadającej prawa autorskie oraz podania źródła lub autora
10.	Używaj jasnego tła dla ciemnych zdjęć i ciemnego dla jasnych. Pamiętaj, że białe tło powoduje zmniejszenie efektu kolorów na zdjęciu; dobrze jest używać jasno szarego (neutralnego) tła dla plakatów z kolorowymi zdjęciami
11.	Sesje plakatowe często odbywają się w pomieszczeniach oświetlonych silnym światłem jarzeniowym, które zmienia kolory. W takiej sytuacji, jeżeli kolory zdjęcia są bardzo istotne dla przedstawienia wyniku, należy je skorygować dla takiego oświetlenia przed umieszczeniem ich na plakacie
12.	W świetle jarzeniowym kolory mogą ulec wzmocnieniu, a wtedy jasne wysycone barwy (tzw. czyste kolory bez domieszki szarości) są nieprzyjemne w odbiorze. Postaraj się więc ich unikać

Tło i szata graficzna plakatu

1.	Często placówka naukowa czy instytucja posiada wzorzec graficzny plakatu (tło, układ plakatu, czcionki – kolor i wielkość , logo) i wtedy należy go zastosować
2.	Jeżeli takiego wzorca nie ma, przy doborze szaty graficznej należy brać pod uwagę rodzaj i ilość materiałów, które mają się znaleźć na plakacie, tak aby jak najlepiej je wyeksponować; im bardziej różnorodny materiał, tym bardziej powinny być stonowane elementy graficzne
3.	Dobrze jest wybrać jednolity i stonowany koloryt plakatu z wyraźnie skontrastowanymi elementami dotyczącymi treści plakatu
4.	Tło – może być ciemne lub jasne; nie może jednak stać się elementem przeważającym, który przeszkadza w odbiorze plakatu. Zasadniczo tło powinno być jednolite i nie zawierać dodatkowych elementów graificznych. Jeżeli koniecznie chcemy umieścić jakiś element graficzny w tle (np. logo), to należy go najpierw mocno stonować (watermark).
5.	Na jasnym tle należy używac czcionek ciemnego koloru a na ciemnym jasnego.
6.	Używaj jasnego tła dla ciemnych zdjęć i ciemnego dla jasnych. Pamiętaj, że białe tło powoduje zmniejszenie efektu kolorów na zdjęciu; dobrze jest używać jasno szarego (neutralnego) tła dla plakatów ze kolorowymi zdjęciami
7.	Logo najczęściej umieszcza się w górnym prawym lub lewym rogu, aczkolwiek nie ma jednoznacznych reguł
8.	Dobrze jest trzymać się jednego wzorca/szaty graficznej dla swoich plakatów tak, aby były one łatwo rozpoznawalne

Części plakatu

Tytuł

1.	Tytuł powinien zawierać w sposób jasny i zwięzły najważniejszy wniosek wypływajacy z pracy, a nie referować co zostało zrobione. Zamiast „Ocena skuteczności leczenia lekiem A i B w chorobie wieńcowej” – „Lek A jest skuteczniejszy niż lek B w leczeniu choroby wieńcowej.” Często jest to jedyna cześć plakatu, która jest czytana przez uczestników zjazdu
2.	Powinien być napisany prostymi, dużymi czcionkami (około 5 cm wysokości), tak aby był czytelny z odległości 5 – 7 metrów, co odpowiada 96 punktów przy zoomie 100% (48 punktow – zoom 200%)
3.	Tytuł można wypośrodkować lub wyrównać do lewej, w zależności od zaplanowania pozostałych cześci materiałów. Nie powinien jednak sięgać od krawędzi do krawędzi plakatu; lepiej jest użyć dwóch czy więcej linii i umieścić tytuł tak, aby pozostawić marginesy
4.	Jeżeli tytuł jest krótki (nie dłuższy niż jedna linijka tekstu), można napisać dużymi literami (TYTUŁ MOJEGO PLAKATU). Jeżeli jednak jest dłuższy niż jedna linijka, nie należy używać samych dużych liter, ponieważ trudno się czyta (Tytuł mojego plakatu lub Tytul Mojego Plakatu)
5.	W tytule można używać dużej litery przy pierwszym słowie (Tytuł mojego plakatu) lub dla każdego słowa poza przedimkami (Tytul Mojego Plakatu)
6.	Tytuł można wytłuścić
7.	Należy jednak zdecydować się na jedną formę uwypuklenia tytułu

Autorzy

1.	Autorów należy podawać w kolejności (jeden po drugim w jednej lub dwóch liniach tekstu) w jakiej występują w badaniu Zazwyczaj pierwszy autor to ten, który wykonał większość pracy a ostatni autor – to zwykle senior, profesor, który konsultuje i doradza
2.	Nazwisko autora prezentującego, zwłaszcza jeśli nie jest to pierwszy autor, powinno być podkreślone
3.	Podaje się imię i nazwisko autorów, rzadko tytuły naukowe
4.	Na końcu nazwiska podaje się numer odpowiadający afiliacji (patrz niżej) – zwykle subskryptem. Autorzy pochodzący z tej samej placówki naukowej (ta sama afiliacja), mają ten sam numer
5.	Nazwiska autorów pisze się mniejszą czcionką niż tytuł

Afiliacje

1.	To nazwa instytucji czy placówki naukowej z której pochodzą autorzy
2.	Podaje się w tej samej kolejności w jakiej są wymienieni autorzy, w liniach poniżej autorów – zwykle z odstępem
3.	Każda afiliacja ma kolejny numer, podawany przy odpowiednim nazwisku autora
4.	Nie podaje się dokładnego adresu, ale nazwę miasta i przy zjazdach międzynarodowych – kraju
5.	Adresy emailowe można wydrukować małą czcionką u dołu plakatu
6.	Afiliacje podaje się raz
7.	Czcionki są zazwyczaj małe 36-48 punktów (okolo 1.5 – 2 cm)

John Smith¹, Jan Kowalski², Justyna Zajączkowska¹, Michał Poraziński²
1. Klinika Chorób Wewnętrznych, Akademia Medyczna w Warszawie, Warszawa, Polska
2. Instytut Fizyki, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska

Wprowadzenie

1.	To krótki paragraf opisujący w 3-4 zdaniach istotę problemu, której badanie jest poświęcone oraz uzasadnienie wyboru badania. Ewentualnie można dodać jedno zdanie o wyborze metod
2.	Jest to pole tekstowe

Cel pracy

1.	Jedno do dwóch zdań jasno precyzujących cel lub cele badania. Jeżeli praca ma więcej niż jeden cel, dobrze jest użyć podpunktów
2.	Pole tekstowe

Metody

1.	Należy opisać krótko i zwięźle zastosowane w badaniu metody z uwzględnieniem metod statystycznych
2.	Opis populacji pacjentów czy próby badanej może też znaleźć się w sekcji metod (lub w wynikach, co jest uzależnione od celu badania). Zwykle dane demograficzne podaje się w metodach a np. średnie porównywanych parametrów w wynikach
3.	Jeżeli w badaniu użyto specjalnej poprzednio opublikowanej metodologii, należy użyć referencji z odnośnikiem
4.	Można pominąć mniej istotne szczegóły
5.	Pole tekstowe, a jeśli istnieje ku temu uzasadnienie to można część przedstawić w tabelach

Wyniki

To najważniejsza cześć plakatu
Przedstawiaj:
a.	Najistotniejsze wyniki na podstawie, których zostały wyciągnięte wnioski z pracy
b.	Wyniki związane bezpośrednio z tymi na których zostały oparte wnioski. Na przykład porównując poziomy cholesterolu w dwóch grupach chorych, należy podać bezwzględne wartości cholesterolu (patrz 2a), ale też średni wiek pacjentów w obu grupach
c.	Wyniki z pominięciem niepotrzebnych szczegółów – pamiętaj, że zwykle uczestnicy poświęcają maksymalnie kilka minut na jeden plakat i powinni dostrzec i zapamiętać to, co najważniejsze, a nie skupiać się na szczegółach
Pole tekstowe ograniczone do minimum, najlepiej wykresy, ryciny lub tabele
Używaj podpisów pod rycinami, tabelami czy wykresami do oceny wyników a nie tylko do opisania tego, co się na nich znajduje

Wnioski

1.	Są absolutnie najważniejszą i najczęściej jedyną (poza tytułem i być może autorami) częścią plakatu, która zostaje przeczytana
2.	Często umieszcza się wnioski na górze plakatu czyli rozpoczyna się zasadniczą część plakatu wnioskami (tuż pod tutułem, autorami i afiliacjami)
3.	Mogą być:
	a.	umieszczone na nieco innym tle
	b.	napisane innym rodzajem czcionek
	c.	z wytłuszczeniem czy kursywą
	d.	nieco większą czcionką
4.	Mogą zawierać w 1-2 zdaniach streszczenie metod i wyników oraz 1-2 zdania samych wniosków
5.	Muszą być napisane językiem prostym i przejrzystym
6.	Pole tekstowe

Zjazd – rady praktyczne

1.	Przed zjazdem zorientuj się, kiedy jest sesja plakatowa na której masz przedstawić swój plakat, oraz kiedy należy go powiesić a kiedy zdjąć. Na niektórych zjazdach plakaty wiszą przez cały czas trwania zjazdu, a na innych tylko przez określony czas (np. jeden dzień)
2.	Zaopatrz się w tubę do przewożenia plakatu, jeśli nie jest on wydrukowany na płótnie
3.	Miej w komputerze lub na innym nośniku elektronicznym kopię plakatu tak, aby w sytuacji awaryjnej móc go wydrukować
4.	Przy podróży samolotem, lepiej weź plakat jako bagaż podręczny – nie nadawaj go jako bagaż główny, zwłaszcza jeżeli nie masz 1-2 dni w zapasie na odnalezienie zagubionego bagażu
5.	Dobrze jest wziąć ze sobą odbitki plakatu (handouty), których ilość jest uzależniona od wielkości zjazdu – zasadniczo 100-200 sztuk, aczkolwiek często wystarcza 50. Zwykle wystarcza format A4, aczkolwiek przy prezentowaniu większej ilości danych zalecany jest format A3
6.	Dodatkowo można mieć wizytówki z tytułem plakatu na odwrocie
7.	W razie dociekliwego uczestnika, zadającego wiele szczegółowych pytań, pomocny może się okazać skoroszyt z dodatkowymi informacjami na temat badania
8.	Zwykle organizatorzy zjazdu zapewniają taśmę klejącą, pinezki, rzepy lub inne materiały niezbędne do zawieszenia plakatu. Na wszelki wypadek możesz zabrać je ze sobą, aczkolwiek zdarza się, że mogą nie pasować do tablicy, na której ma być umieszczony plakat; na przykład w materiał z którego wykonane są tablice na plakaty, nie można wbić pinezki (trzeba używac wtedy specjalnych rzepów)
9.	Podczas prezentacji, stój z boku plakatu tak, aby go nie zasłaniać
10.	Na pytania odpowiadaj przyjaźnie i staraj się nie wdawać w zbyt emocjonalną dyskusję. Krytykę przyjmuj życzliwie i przemyśl. Może ta osoba ma rację i jej uwagi pomogą w dalszej Twojej pracy
11.	Odbitki umieść w widocznym miejscu tak, aby osoby zainteresowane mogły je łatwo zabrać

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12